Дамир Қалдыбаев – кәсіпкер, тұқым шаруашылығының бастығы

Дамир Серікұлы 32 жасында едәуір жетістіктерге жеткен – ол Қостанай облысындағы «Қарабалық ауыл шаруашылық тәжірибелік бекеті» таңдаулы тұқым шаруашылығын басқарады. Бұл кәсіпорынның колхоз немесе фермерлік шаруашылық емес, ауыл шаруашылық дақылдарының жаңа сұрыптарын шығаратын ғылыми мекеме екенін айта кеткен жөн. Ол қатардағы ауыл шаруашылық өндірушілеріне дәнді, жем-шөп, балды дақылдардың жоғары өнімді репродукцияларын, озық технологиялар ұсынады. 

Дамир Серікұлы Қалдыбаев 1986 жылы 17 тамызда Қарағанды облысы, Бұқар жырау ауданы, Қызылжар ауылында дүниеге келген, үйленген, үш бала тәрбиелеп отыр. 2003 жылы Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданының Ростов орта мектебін бітірген (түлектердің құрметті кітабына енгізілген) және тестілеуді сәтті тапсырған соң ҚарМТУ-да «Мемлекеттік және жергілікті басқару» мамандығы бойынша оқу грантын жеңіп алған. Кәсіпкерлік және басқару факультетінде мәскеулік профессор О.С. Анисимовтың әдістемесімен басқару, маркетинг, экономика облысында бірегей дағдылар үйренді. Диплом алған соң мемлекеттік қызметтегі ісін ауыл шаруашылық саласында жалғастырды. «Агро-Думан» ШҚ-да (шаруа қожалығы) жоба менеджері болып жұмыс істеп жүріп 2 жыл ішінде  «Агро-Думан» ШҚ, «Нұра-Қантай» ФҚ (ферма қожалығы) және «Құрагер» ӨК (өндірістік кооператив) үшін Әлемдік банк қаржыландыратын байқау гранттары бойынша жеңіске жетті. Аталмыш гранттарды жүзеге асыру аясында жем-шөптік егіс айналымы енгізіліп, сапалы жем-шөп базасы құрылды, олардың енгізілу тәжірибесі Дала күндері мен семинарларда Қарағанды облысының 250-ден аса ауыл шаруашылық тауарын өндірушілеріне таратылды. Бұл жобалар жүзеге асырылып біткен соң «Агро-Әлем» ауыл тұтынушылық кооперативін басқару ұсынысын қабылдады.

АӨК басқармасының төрағасы лауазымында жүргенде Бұқар жырау ауданы, Астаховка ауылында қуаттылығы 10 бас/тәулік мал соятын орын құрылысы; - Бұқар жырау ауданы, Қызылжар ауылында қуаттылығы 10 бас/тәулік мал соятын орын құрылысы; - Қарқаралы ауданы, Көктас ауылында қуаттылығы 10 бас/тәулік мал соятын орын құрылысы; - Қарқаралы ауданы, Көктас ауылында кіші ет өңдеу кешені құрылысы; - Астаховка ауылында астық сақтау құрылымын 3000 тонна/жыл қуатына жаңғырту секілді жобаларды енгізді.

Аталмыш жобаларды табысты жүзеге асырып, 2012 жылдың желтоқсанында Арқа БИК («Сарыарқа» АӨК еншілес ұйымы) инвестициялық жобаларды дамыту департаментін басқару ұсынысын қабылдады. Қойылған міндеттер шеңберінде үш аймақтық бағдарламалар: 1) Қарағанды облысының аграрлық картасын жасау; 2) 3 күндік күндізгі оқыту курстарын өткізу арқылы Қарағанды облысының ауылдық аймақтарының әкімдерінің біліктілік деңгейін арттыру (210 әкім оқытылды); 3) Халықты өнімді еңбекпен қамтамасыз ету бағдарламасын жүзеге асыру аясында жеке үй басы шаруашылықтарын қаржыландырудың басым бағыттарын әзірлеуді жасауға қатысты.

2013 жылдың сәуірінде Дамир «Казагромаркетинг» АҚ Қарағанды облысы бөлімшесінің директоры лауазымына ауысты. Бөлімше директоры лауазымында жүргенде ол келесідей жобалар мен бағдарламаларды: Қарағанды облысының құс өсіру шаруашылықтары маңайында мал жемі кластерін құру; экологиялық табиғи ауыл құрылысының инвестициялық жобасы; Қарағанды облысы Ұлытау ауданының кәсіпкерлік картасын жасау; Қарағанды облысы, Бұқар жырау ауданының Ростовка және  Ғ.Мұстафин атындағы тірек ауылдарын дамыту жоспарын әзірлеуді құруға және жүзеге асыруға қатысты. 2014 жылдың ақпанында «КазАгро» ҰБХ еншілес ұйымдардың қызметін қолдау департаментіне жұмысқа ауысты.

Холдингте жұмыс істеген уақытта негізгі қызметтерін орындаудан бөлек келесідей жобаларды: Ақмола облысында ауыл шаруашылық тауарларын өндірушілерге ауыл шаруашылық дақылдарын өңдеу, егу және жинау қызметтерін ұсынатын ауданы 500 га-ға жуық  «Көкшетау» машина-трактор станциясын құру; Қарағанды облысында ауыл шаруашылық тауарларын өндірушілерге ауыл шаруашылық дақылдарын өңдеу, егу және жинау қызметтерін ұсынатын ауданы 500 га-ға жуық  «Жаңаарқа» машина-трактор станциясын құру; Ақмола облысының Зеренді ауылында орталықтандырылған семинар-мәжілісін өткізу арқылы 4 облыстың (Қостанай, СҚО, Ақмола, Қарағанды) аудан әкімдерінің орынбасарларының деңгей мен біліктілігін арттыру;  ҚР ауыл шаруышылық министрлігі мен ҚР кәсіподақтар федерациясы қолдауымен аймақтық санаторийлерде оқыту семинарларын өткізу арқылы Қазақстан Республикасының ауыл аймақтарының әкімдерінің деңгейі мен біліктілігін арттыруды жүзеге асырды.

Холдингте 2 жылдан аса жұмыс істеп, 2016 жылдың қазанында Дамир Қалдыбаев «А.Ф. Христенко атындағы Қарағанды ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС-н дағдарыс менеджері ретінде басқарды (әрі қарай АШТС). Ол сол кезде соңғы екі жылда шығынға ұшыраған және шынын айтқанда, банкрот алдындағы процедураларды өтіп жатқан болатын. Бірақ АШТС-та қызмет еткен 1 жыл 7 ай ішінде шаралар кешенін жүргізу арқасында ол -113 млн. теңге шығын көрсеткішінен 2017 жыл қорытындысы бойынша +9,3 млн. теңге таза пайдаға жете алды. Тәжірибе станциясын оңалту жұмыстары жасалды.

2018 жылдың қаңтарында Дамир Қалдыбаев «Сарыарқа балы 2020» омарташылықты дамыту бағдарламасын таныстырды, оның шеңберінде әкімдік пен мемлекеттік дамыту инситуттарының қатысуымен «Қарағанды АШТС» маңындағы бос жатқан жерлерді бал конвейерін жасау арқылы ауыл шаруашылық айналымына кіргізу жоспарланған. Аталмыш жоба төрт негізгі міндетті:1) ауыл халқының ауқаттылығын арттыру; 2) бос жатқан жерлерді ауыл шаруашылық айналымына енгізу; 3) «Сарыарқа балы» брендімен экологиялық таза өнім – бал өндіру, оны сәйкес сертификаттаудан өткен соң Қытайға экспорттау жоспарланған; 4) түйежоңышқа, эспарцетті еркекшөппен араластырып егу арқылы жем-шөп өндіруді дамытуды шешуге мүмкіндік берді. Бұл аймақтың мал шаруашылығын теңдестірілген жем-шөпке деген мұқтаждықтарын қанағаттандыруға мүмкіндік берді.

Сондай-ақ ғылыми корпус ғимараты оқу орталығы ретінде қайта салынып, оның шеңберінде өнімді еңбекпен қамту бағдарламасы бойынша аймақтың өзін өзі жұмыспен қамтыған және жұмыссыз тұрғындарын ең сұранысқа ие мамандықтарға оқыту жоспарланған.

2018 жылдың 6 мамырында Дамир Қалдыбаев «Қарабалық АШТС» ЖШС директорлығына ауысты. Ауыстыру егін егу кампаниясына дайындық аяқталарда жасалды. Қолда бар ауыл шаруашылық техникасының тозу жағдайына байланысты, көктемгі дала жұмыстарын тиімді мерзімде аяқтау үшін қосымша техника паркін жұмылдыру туралы шешім қабылданды. Сауатты агротехникалық шараларды бейімдеу, өткізу қиындықтары мен қолайсыз ауа-райын қарамастан Қарабалық ШТС командасы егін егуді 2018 жылдың 1 маусымына дейін аяқтай алды.

Бұл лауазымда жұмыс істеген 4 ай ішінде себу кешені бар трактор, «КазАгроФинанс» АҚ жалға беруі есебінен 2 Есіл 760 комбайны, Газ 3308 негізіндегі Avagro өзі жүретін бүріккіш сатып алынды. Бұлар Тәжірибе станциясының соңғы 10 жылда сатып алынған алғашқы техникалары еді. Соңғы 3 жылда Станция жыл сайын даланы дұрыс өңдемегені себепті өнімінің біраз бөлігін жоғалтып отырғанын ескеріп, ауданы 5000 га жерге ауруға қарсы мемлекеттік өңдеуден бөлек өз қаражатына ұқсас көлемде фунгицид сатып алуға шешім қабылданды. Өзі жүретін бүріккіш сатып алумен қатар фунгицид сатып алып, даланы тиімді мерзімде сәйкес өңдеуден өткізгендіктен қоңыр және сабақ тат аурулары бұл жылы асқынған жоқ. Нәтижесінде алатын өнімнің 25%-ы сақталды.